| Siyaara Elimaan Buubakar Kan to Dimat |
|
Gila dimat-naaɓe, banndiraaɓe e taniraaɓe Elimaan Buubakar mbaɗti waɗde Siyaara jooni woni laabi sappo e ɗiɗi. Heewnoo waɗeede ko lewru Mars. Hikka noon e kabaruuji ɗi keɓɗen, ko suɓngooji hooreejo leydi hikka ɗi woni sabaabu ɗum leetineede. Jooni ñalawma jaggaama ngam ruttude teddungal e oo waliyyu, juulɗo kulɗo Alla, golluɗe e sahaa mum kadi. Daakaa oo waɗata ko wuro Dimat wonngo e nder dowri Fanay e nder diiwaan Ndar. Elimaan Buubakar Kan baɗanteeɗo ɗum oo wuurii duuɓi 130 (1721-1851) e dow laamaade makko tawii o mo yahra e duuɓi 50. O haɓantonoo ko diine Lislam e ɓamtaare fuuta. Wuro ngoo noon woni ko hakkunde jeeri e waalo; hakkunde Senegaal e Muritani. Ko ɗoon Elimaan Buubakar Kan wonnoo kañum e ɓesngu mum e konu mum. Gollal makko wonnoo ko yoo Fuuta won; yoo Lislaam fool.
E yeru teeqูtin’de ɗum; Dimat hannde ene jeyaa e nokkuji mawɗi teskaaɗi e ko faati e golwole jaambareeɓe e ngonka aadee. Sabu kareeli keewɗi mbaɗii ɗoon hakkunde Federbe e yimɓe Dimat e oon diiwaan. E oon sahaa Federbe kañum ko kapiteen nulaaɗo tuubakiri jooɗiiɗo Ndar. Ko ɗoon hare Jalmat tawi mo. Huunde mawnde e filla Dimat! Jooni kala hitaande, Elimaan Buubakar Kan ina siftoree kañum e golwole mum. E dow gardagol Ceerno Usmaan Kan dum na yubbinee e kala hitaande. “Siyaar o noon ko ngam rentinnde besngu Elimaan Buubakar Kan wonbe e nder jookli aduna hee kala: Maali, Muritani, Gammbi, Burkinaa, Kamerun, ekn. Kadi so sahaa oo yontii maa min ngartu e golwole Elimaan, jikkuuji mum, diine mum e neɗɗaagal mum”, e wiyde Ceerno Aamadu Kan Dem, gonɗo hannde elimaan jumaa, kadi taaniraaɗo oon kaaleteeɗo. Maa duwawuuji mbaɗe, kamilaaji njanngee. Kadi siyaara waɗee toon e yanaande makko to Dimat-Waalo. Kono hoohooɓe siyaaro oo ceeraani e hollirde caɗeele mum en; sabu yahde toon ina mussi ko maa taƴtiree baak. “Ko caɗeele yah-ngartaa min ngon’di so ndeen yonti; ko ɗum waɗi mo woni kala e arɓe juuraade ngoyata ko yoo yeqene hakkunde poqɗe waɗe ɗoon”, e ko Abdul Asiis Kan, gooto e jogiiɓe njuɓɓudi ndii haali. Laamu e hoohoobe mawɓe maa tawtore ɗum ; ko wayi no Ceerno Aamadu Kan, Kaliifa Ceerno Bookar mo Kayhayɗi, Ceerno Aamadu Tijjaani Lih mo Golleere, Ceerno Demmba Kan, hoohoobe diiwaan oo kala, fuuta e juulɓe kala. Waɗde hikka siyaara oo waɗata ko ñannde aljumaa 25 lewru Mai 2012, ndu ngonɗen ndu. Heewɓe maa ngummo e leyɗeele catiiɗe Senegaal ko wayi no Muritani, Maali, Gine e Gammbi. Binndol Usmaan Makka Lih www.mbiimi.com Lewlewal Group Networks Lewlewal Group Networks ina yetta yillotooɓe mbiimi.com. Miijooji mon e binndanɗe ɗe ina walla min wuurtude golle e coklaandi renndo ngoo. Tiiɗnoɗen e hokkude miijooji men e dow needi, hakkilantaagal e muñal jahdungal e yiɗde ɓamtude golle men. |




LGN

